“Een gedicht is de rust in de oorlog, een flits in de duisternis”

Baban1
Baban Kirkuki weigerde propagandistische gedichten te schrijven voor het regime van Sadam Hoessein en vluchtte in 1999 naar Nederland. In Utrecht begon hij opnieuw aan een carrière in de literatuur.

Het is een zonnige dag als ik met Baban afspreek in de centrale bibliotheek van Utrecht. Tussen de boeken in, want dat is waar de dichter zich thuis voelt. “Ik kom hier vaker”, lacht Baban. “De mensen hier kennen me. Ik draag in deze bibliotheek wel eens mijn gedichten voor.” En inderdaad, bij de entree wuift een medewerker ons vrolijk toe.

“Poëzie is mijn grootste passie”

Het literaire tijdschrift waar Baban werkte, is inmiddels verdwenen. De dictatuur was een moeilijke tijd voor schrijvers. Velen van hen vluchtten of werden opgepakt. “Voor mij was de keuze snel gemaakt. Ik wil geen vuile inkt in mijn poëzie”, zegt Baban stellig. “Het eerste wat ik deed toen ik in Nederland kwam, was een woordenboek kopen. Ik wilde mijn carrière voortzetten hier, maar de taal was een enorme barrière.”

Baban volgt Nederlands aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en woont de eerste jaren in Arnhem. Toch lijken er in Utrecht grotere kansen te hangen. Twijfelen aan zijn ambities, heeft Baban nooit gedaan. “Poëzie is mijn grootste passie. Ik heb er nooit over nagedacht om het op te geven.” In Oosterse landen hebben dichters veel aanzien. Vooral in de cultuursector is poëzie populair. Volgens Baban raken steeds meer Iraakse jongeren in aanraking met literatuur. “Een gedicht is de rust in de oorlog, een flits in de duisternis. Poëzie is echt in onze cultuur gesmolten”, voegt hij toe. Het grootste verschil tussen poëzie in Nederland en Oosterse landen, is het compacte karakter van de literatuur in ons land. “Voor dezelfde boodschap heb je hier een paar zinnen nodig, terwijl ze in Irak een heel A4 zouden volschrijven.

baban2

In 2006 heeft Baban zijn debuut in Nederland. De bundel Op weg naar Aratat verkoopt goed en al snel volgt nieuw werk. Baban noemt vooral het organisatorische vermogen van Nederland een groot zegen. “Als je hier hard werkt en veel moeite in je werk steekt, beloont dat”, zegt hij trots. Typerend aan het werk van Baban is zijn directheid. Ieder gedicht bevat en duidelijke boodschap en een bepaalde filosofische/psychologische insteek. Zelf noemt de dichter zijn werk een ‘brug met glazen, niet met beton’. “Mijn gedichten komen van hart naar hart, gedachte naar gedachte. Omdat ik uit een hele andere cultuur kom, probeer ik twee werelden met elkaar te verbinden.” Een van de manieren waarop hij dat doet, is door workshops te geven op scholen. Kinderen zijn vaak nieuwsgierig naar poëzie en met een persoonlijke les, hoopt Baban hen iets bij te brengen over de brug tussen gevoel en taal. “Ik vertel de kinderen mijn eigen verhaal en merk dat dit persoonlijke aspect van de lessen goed aanslaat. Eigenlijk ben ik iedere keer weer verrast door het werk wat eruit komt.”

Sinds 2009 maakt Baban deel uit van het Utrechts Dichtersgilde. De samenwerking met 13 dichters uit de stad, voelt volgens Baban aan als een ware familie. “Het is heel knus. Samen een bundel uitgeven, af en toe samen optreden. Ook vergaderen we iedere maand, wat zorgt voor leerzame momenten.” Op dit moment is Baban bezig met een nieuwe bundel. Het dichten is voor hem een drukke bezigheid en hij is er dan ook fulltime mee bezig. Om in slaap te komen, leest Baban regelmatig poëzie. “Tja, maar sommige poëzie is dan ook wel heel saai”, voegt hij lachend toe. “Het is een enorm geconcentreerde vorm van lezen en daarmee uniek. Woorden kunnen een groot effect hebben op ons al mensen. Ze maken de wereld een stuk mooier”.

Werk lezen van Baban? Dat kan! Op zijn site vind je meer informatie over deze bijzondere dichter.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s